Menu

METROPOLIS M- artikel door Nim Goede

18 februari 2018 - Blog, News

Maartje Nevejan, If you are not there, where are you, Foto Tomek Dersu Aaron

Een nieuw platform stelt zich als doel om cross-disciplinaire onderzoeksprojecten te faciliteren in, met en door kunst. Nim Goede gaat in gesprek met Jeroen Boomgaard (programma manager) en Flora Lysen (programma coördinator).

Sinds enkele jaren doet het begrip artistic research steeds vaker de ronde. Enkele Nederlandse onderwijsinstellingen hebben inmiddels een eigen masterprogramma in deze richting. Wat artistic research precies behelst, is echter niet in één overkoepelende definitie te vatten, en dit is wellicht ook wat deze experimentele vorm van onderzoek zo interessant maakt. Het is een veld dat nog vol in ontwikkeling is, druk bezig om haar eigen identiteit te vinden. Een keerzijde van dit open karakter is dat het vaak moeilijk blijkt om subsidies voor dit type onderzoeksprojecten in de wacht te slepen. Om gehoor te geven aan deze en andere kwesties is vorig jaar zomer een nieuw platform in het leven geroepen: het Amsterdam Research Institute of the Arts and Sciences (ARIAS), een samenwerkingsverband tussen de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten (AHK), de Hogeschool van Amsterdam (HvA), de Gerrit Rietveld Academie, de Universiteit van Amsterdam (UvA) en de Vrije Universiteit (VU). ARIAS stelt zich als doel om cross-disciplinaire onderzoeksprojecten te faciliteren in, met en door kunst. Ik ging in gesprek met Jeroen Boomgaard (programma manager) en Flora Lysen (programma coördinator).

(Lysen en Goede noemen diverse voorbeelden bijvoorbeeld Tine Melzer, studio Raaaf, ik volsta hier even met ons eigen project….sorry….)

Een ander mooi voorbeeld is het werk If You Are Not There, Where Are You? van Maartje Nevejan, waarin zij als filmmaker, samen met een team van kunstenaars, onderzoekt hoe kinderen een ‘absence’ beleven (zeer korte epileptische episode). Dit is een goed voorbeeld hoe er vanuit de kunsten een nieuwe onderzoeksvraag in het wetenschappelijk veld kan worden geïntroduceerd; medische wetenschappers hadden nog niet eerder nagedacht over de betekenis en impact van deze specifieke ervaring en kunstenaars geven daarbij ook nog op een nieuwe manier vorm aan de beschrijving en verbeelding van dit onontgonnen ‘innerlijke’ gebied.

Maartje Nevejan, If you are not there, where are you, Foto Tomek Dersu Aaron

Een ander mooi voorbeeld is het werk If You Are Not There, Where Are You? van Maartje Nevejan, waarin zij als filmmaker, samen met een team van kunstenaars, onderzoekt hoe kinderen een ‘absence’ beleven (zeer korte epileptische episode). Dit is een goed voorbeeld hoe er vanuit de kunsten een nieuwe onderzoeksvraag in het wetenschappelijk veld kan worden geïntroduceerd; medische wetenschappers hadden nog niet eerder nagedacht over de betekenis en impact van deze specifieke ervaring en kunstenaars geven daarbij ook nog op een nieuwe manier vorm aan de beschrijving en verbeelding van dit onontgonnen ‘innerlijke’ gebied.

Tot slot, in zijn boek The Conflict of the Faculties: Perspectives on Artistic Research and Academia bepleit Henk Borgdorff dat kunst ook een vorm van onderzoek is en probeert hij de stelling te ontkrachten dat artistic research tot een “disciplinering” of “academisering” van de kunsten zou leiden. Hoe kijken jullie hier tegenaan?

Jeroen Boomgaard: Ik vind vooral de uitkomst van artistiek onderzoek interessant. Ik probeer al heel lang cynische collega’s vanuit zowel de kunst als de wetenschap te overtuigen dat kunst een vorm van kennis over de wereld in zich draagt. Waarom besteden kunsthistorici en kunstcritici anders hun hele leven aan het interpreteren van kunstwerken? Waarom zouden zij zich daar mee bezighouden als er niet van alles uit kunst te halen valt? En als er van alles in zit, hoe is dat daar dan ooit ingekomen? Dat is er door kunstenaars in terecht gekomen! In die zin houden kunstenaars zich bezig met het creëren van vormen van kijken naar de wereld en dat zou je vormen van kennis kunnen noemen. Het biedt een andere manier van het begrijpen van de wereld dan traditioneel academisch onderzoek. En het samengaan van die twee methodieken vind ik het meest interessant en het gaat me hier dus niet zozeer om het verbinden van kunst en wetenschap, maar juist ook om hoe de twee van elkaar verschillen. Dit leidt tot daadwerkelijk interessante resultaten.